Bìa và mục lục Kỷ yếu Hội nghị Thông báo Dân tộc học năm 2016

30/08/2017

 

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

VIỆN DÂN TỘC HỌC

 

 

 

 

 

 

 

KỶ YẾU HỘI NGHỊ KHOA HỌC QUỐC GIA

 

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN, CẤP BÁCH

VỀ DÂN TỘC, TỘC NGƯỜI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY:

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NHÀ XUẤT BẢN KHOA HỌC XÃ HỘI

Hà Nội, 2017

 

 

MỤC LỤC

 

 

Trang

1.                 

PGS.TS. Bùi Nhật Quang: Bài phát biểu khai mạc Hội nghị Khoa học Quốc gia Dân tộc học năm 2016

7

 

PHẦN I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

 

2.                 

PGS.TS. Nguyễn Văn Minh: Về một số vấn đề dân tộc ở nước ta hiện nay và đinh hướng nghiên cứu chính sách

11

3.                 

TS. Phan Văn Hùng: Nhận diện và góp phần giải quyết một số vấn đề dân tộc, tộc người cơ bản, cấp bách trong mối quan hệ dân tộc ở nước ta hiện nay                                                                                           

39

4.                 

PGS.TS. Khổng Diễn: Góp thêm “một số vấn đề cơ bản, cấp bách của các dân tộc ở Việt Nam hiện nay”

46

5.                 

PGS.TS. Bùi Văn Đạo: Một số vấn đề cơ bản, cấp bách ở vùng các dân tộc thiểu số tại chỗ Tây Nguyên cần tiếp tục nghiên cứu

54

6.                 

TS. Phú Văn Hẳn: Một số vấn đề về dân tộc ở vùng Nam Bộ trong phát triển hiện nay

63

7.                 

PGS.TS. Vương Xuân Tình: Quá trình tộc người: Tổng quan, lý thuyết và định hướng nghiên cứu ở Việt Nam hiện nay

79

8.                 

PGS.TS. Lê Ngọc Thắng: Dân tộc học/Nhân học và những vấn đề phát triển của các tộc người ở nước ta hiện nay

99

9.                 

PGS.TS. Phan Xuân Biên: Xu hướng vận động quan hệ tộc người và  tác động của nó đối với sự phát triển xã hội ở vùng Trường Sơn-Tây Nguyên-Đông Nam Bộ

106

10.             

PGS.TS. Nguyễn Văn Chính: Người Ngái ở Việt Nam, các nhóm địa phương và bản sắc tộc người

115

11.             

TS. Vũ Hồng Thuật: Hội làng xuyên biên giới: Quan hệ người Kinh hai nước Việt - Trung và sự thừa nhận của quốc gia

137

12.             

PGS.TS. Trần Trung và ThS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết: Chính sách dân tộc và những thách thức đặt ra đối với nghiên cứu lý luận về dân tộc trong tình hình mới

150

13.             

TS. Nguyễn Văn Dũng: Chính sách dân tộc và chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi ở Việt Nam                                                         

164

14.             

PGS.TS. Bùi Xuân Đính và TS. Nguyễn Thị Thanh Bình: Một số vấn đề về thực hiện Nghị định 67 NĐ – CP qua thực tế ở ven biển miền Trung hiện nay

172

15.             

TS. Nguyễn Văn Toàn: Chính sách định canh định cư của Nhà nước ta và những vấn đề đặt ra hiện nay                                                                      

179

16.             

PGS.TS. Nguyễn Văn Mạnh: Đô thị hóa và đô thị hóa bền vững ở miền Trung – thực trạng và những vấn đề đặt ra hiện nay

187

17.             

TS. Trần Hữu Sơn: Tính đặc thù vùng cao với công cuộc xây dựng nông thôn mới

200

18.             

TS. Nguyễn Thị Tám: Một số yếu tố ảnh hưởng đến công cuộc xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Thái Bình hiện nay

208

19.             

TS. Nguyễn Trường Giang và TS. Đinh Thị Thanh Huyền: Vấn đề xây dựng “nông thôn mới” ở vùng dân tộc: Những phản ánh từ thực tế ở xã Nhâm, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế

218

 

PHẦN II. NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ

 

20.             

PGS.TS. Bùi Thế Cường và PGS.TS. Vũ Mạnh Lợi: Khác biệt tộc người trong cơ cấu xã hội dựa trên nghề ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam giai đoạn 1999-2009

233

21.            2

TS. Trần Thị Minh Thi: Hỗ trợ kinh tế giữa người cao tuổi và con cái trong gia đình Việt Nam hiện nay

242

22.             

Nguyễn Thị Thanh Hòa: Đội ngũ chủ doanh nghiệp ở một số làng nghề thủ công vùng châu thổ Bắc Bộ hiện nay

254

23.             

NCS. Tạ Hữu Dực: Vài nét về hoạt động kinh tế hiện nay của người La Hủ ở tỉnh Lai Châu

267

24.             

ThS. Lê Thị Hường: Hoạt động kinh tế của nhóm Tu Dí ở huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai (Nghiên cứu tại xã Trung Chung Phố và Thanh Bình)

277

25.             

TS. Nguyễn Thị Quế Loan: Biến đổi trong sinh kế của người Pu Péo ở huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang

283

26.           

ThS. Trần Hồng Thu: Biến đổi trong sử dụng đất lúa và đất nương rẫy ở người Thái tái định cư thủy điện Sơn La tại xã Chiềng Bằng, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La

291

27.             

ThS. Trần Quý Long: Lao động xuyên biên giới của một số tộc người ở vùng biên khu vực Đông Bắc

305

28.             

ThS. Vũ Đình Mười và ThS. Trương Văn Cường: Vài nét về sinh kế xuyên biên giới của người Bru - Vân Kiều ở thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

312

29.             

ThS. Lê Ngọc Huynh: Những thách thức trong khai thác hải sản của ngư dân đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi

324

30.             

GS.TS. Ngô Văn Lệ: Hoạt động buôn bán trên sông (Thương Hồ) của người Việt Nam Bộ: Nhìn từ khía cạnh văn hóa

332

31.             

TS. Huỳnh Ngọc Thu: Hoạt động kinh tế của các tộc người thiểu số tại chỗ ở Đông Nam Bộ: Truyền thống và biến đổi

340

32.             

TS. Ngô Thị Phương Lan: Các dạng thức sinh kế của cư dân huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh: sự tương tác của yếu tố chính sách, thị trường và môi trường

353

33.             

TS. Nguyễn Thị Minh Nguyệt: Vốn con người với đa dạng hóa sinh kế của các tộc người thiểu số ở vùng đệm vườn quốc gia Cát Tiên

370

 

PHẦN III. NHỮNG VẤN ĐỀ XÃ HỘI

 

34.             

TS. Phùng Thị Dự: Bước đầu tìm hiểu về tâm lý, tính cách người La Hủ

379

35.             

PGS.TS. Bùi Xuân Đính và ThS. Nguyễn Văn Ngọc: Một số khía cạnh về cuộc sống và lối sống của ngư dân đánh bắt xa bờ (Nghiên cứu tại xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tinh Quảng Nam)

386

36.             

ThS. Hà Thị Thùy Dương: Phát triển nguồn nhân lực người Khơ-me ở tỉnh Trà Vinh hiện nay                                                                    

395

37.             

GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, TS. Trần Thị Hồng và ThS. Trần Quý Long: Khác biệt dân tộc trong chăm sóc sức khỏe trẻ em sau sinh

402

38.             

PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thanh và CN. Nguyễn Thanh Tùng: Thực hiện chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình của người Raglai ở tỉnh Khánh Hòa                 

411

39.             

PGS.TS. Phạm Văn Lực: Một số vấn đề trong thiết chế xã hội Thái truyền thống ở Tây Bắc

418

40.             

TS. Lý Hành Sơn: Thôn làng người Dao ở nước ta hiện nay: Những biến đổi và vấn đề đặt ra

429

41.             

TS. Võ Công Nguyện: Các yếu tố tác động và xu hướng biến đổi của những định chế phi chính thức cổ truyền ở các buôn làng Tây Nguyên hiện nay

447

42.             

PGS.TS. Nguyễn Duy Thiệu: Vai trò của vạn chài trong đời sống của ngư dân tại khu vực Nam Trung Bộ                                                         

458

43.             

TS. Võ Mai Phương: Di cư tự do và những vấn đề đặt ra của người Hmông ở Đắk Lắk hiện nay

471

44.             

TS. Hoàng Phương Mai: Sự biến đổi của gia đình người Sán Dìu vùng chân núi Tam Đảo hiện nay

485

45.             

ThS. Nguyễn Thị Huệ: Hôn nhân cận huyết thống ở các dân tộc thiểu số: thực trạng và những vấn đề đặt ra

494

46.             

TS. Vũ Trường Giang và Nguyễn Công Khanh: Tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống của các tộc người thiểu số ở tỉnh Hà Giang: Thực trạng và những vấn đề đặt ra                

500

47.             

TS. Đặng Thị Hoa: Di cư hôn nhân xuyên biên giới ở vùng biên giới Việt Nam và Trung Quốc

510

48.             

ThS. Lục Mạnh Hùng: Một số biến đổi trong hôn nhân của người Giáy ở thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang                                                                              

520

49.             

PGS.TS. Nguyễn Thị Song Hà: Hôn nhân giữa người Mường và người Kinh ở Hòa Bình và Đăk Lắk từ Đổi mới đất nước đến nay

527

50.             

NCS. Vũ Phương Nga: Một số vấn đề về hôn nhân hỗn hợp dân tộc tại xã Quang Lang, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

537

51.             

CN. Nguyễn Thị Tuyết Mai: Quan hệ vợ - chồng của người Dao Tả Pan ở xã Hữu Vinh, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang

550

52.             

ThS. Đỗ Văn Kiên: Sự biến đổi trong hôn nhân và gia đình của người Dao Quần Trắng (Nghiên cứu tại xã Tân Hương, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái)

557

53.             

TS. Lê Minh Anh: Gia đình và dòng họ của tộc người Cống ở vùng cao biên giới Việt Nam – Lào.

568


 

PHẦN IV. NHỮNG VẤN ĐỀ VĂN HÓA

 

54.             

TS. Trần Thị Mai Lan: Nghiên cứu văn hóa tộc người ở nước ta giai đoạn 2016 -  2021

577

55.             

ThS. Hoàng Thị Thanh Hương: Câu chuyện về nghệ nhân tạc tượng gỗ dân gian

583

56.             

ThS. Bá Minh Truyền: Di sản văn hóa tộc người Chăm ở tỉnh Ninh Thuận

589

57.             

ThS. Lê Mùi: Biến đổi trong quan hệ xã hội của học sinh trung học phổ thông ở trường dân tộc nội trú Thanh Hóa

595

58.             

Nguyễn Đức Dũng và Nguyễn Thị Thúy Hằng: Vài nét về lễ hội nước mặn ở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

603

59.             

Phan Hương Ngọc: Lễ hội đền Ngự Dội ở xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc

613

60.             

TS. Trịnh Thị Lan: Nghi lễ nông nghiệp của người Hà Nhì Đen ở huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai hiện nay

619

61.             

ThS. Hồ Sỹ Lập: Tang ma của người Mnông ở xã Đắk N’đrung, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông

626

62.             

ThS. Tạ Thị Tâm: Hôn nhân và tang ma của người La Hủ ở tỉnh Lai Châu

634

63.             

PGS.TS. Hà Đình Thành và ThS. Hà Diệu Thu: Biến đổi tín ngưỡng thờ cúng trong gia đình người Mường huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa hiện nay

639

64.             

ThS. Mai Thị Hồng Vĩnh, TS. Lương Thị Hạnh và ThS. Đỗ Hằng Nga: Tín ngưỡng hồn lúa của người Dao Quần Chẹt (Nghiên cứu tại xã Quân Chu, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên)

650

65.             

TS. Lê Đức Hạnh: Du lịch tâm linh trong bối cảnh tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

658

66.             

TS. Vi Văn An: Đôi điều suy ngẫm về dấu tích đạo Phật ở vùng người Thái Tây Bắc và Tây Nghệ An

665

67.             

PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân: Chùa Việt tại Thái Lan: Biểu tượng văn hóa và cầu nối cho mối quan hệ Việt Nam - Thái Lan (Trường hợp chùa Việt Tông ở tỉnh Udon Thani - Đông Bắc Thái Lan)

675

68.             

PGS.TS. Phạm Văn Dương và NCS. Vũ Thị Hà: Tìm hiểu nguyên nhân theo đạo Tin Lành và những biến đổi văn hóa tâm linh của cộng đồng người Hmông từ các tỉnh phía Bắc di cư vào tỉnh Đăk Lăk

685

69.             

Nguyễn Thị Thúy Ngọc: Quá trình du nhập đạo Tin Lành vào cộng đồng dân tộc Mông và những tác động của nó đến đời sống văn hóa - xã hội, an ninh trật tự trên địa bàn biên giới tỉnh Lào Cai

698

70.             

ThS. Nguyễn Anh Tuấn: Một số vấn đề về thực hiện Chỉ thị 01 ở tỉnh Điện Biên

703

 

PHẦN V. NHỮNG VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG

 

71.             

TS. Nguyễn Thẩm Thu Hà: Tri thức địa phương của người Sán Dìu ở Tuyên Quang

717

72.             

ThS. Phạm Thị Thu Hà: Tri thức địa phương trong sử dụng tài nguyên đất của người Thái ở huyện Con Cuống, tỉnh Nghệ An

727

73.             

PGS.TS. Phạm Văn Lợi: Tác động của khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh tới văn hóa, xã hội của người Triêng làng Đắc Chơ Đây (xã La Dê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam)

734

74.             

Trần Nguyễn Khánh Phong: Luật tục và tri thức địa phương của người Tà Ôi đối với tài nguyên rừng

746

75.             

ThS. Nguyễn Thị Thu Trang và Nguyễn Thị Bích Hồng: Tri thức dân gian về hiện tượng thời tiết của ngư dân vùng Đông Bắc Việt Nam

756

76.             

ThS. Phạm Thị Cẩm Vân: Tiếp cận sinh thái học nhân văn trong nghiên cứu du lịch dựa vào cộng đồng (Nghiên cứu trường hợp huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La)

764

 



Các tin đã đưa ngày: