Sinh hoạt khoa học

28/08/2017

Sinh hoạt khoa học

Ngày 28/8/2017, Viện Dân tộc học đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học với sự trình bày của TS. Nguyễn Thị Thanh Bình – Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học và TS. Lê Thị Mùi – Cán bộ phòng Nghiên cứu Xã hội tộc người, Viện Dân tộc học.

Phần đầu của buổi sinh hoạt khoa học, TS. Nguyễn Thị Thanh Bình đã giới thiệu về Hội thảo Quốc tế Thái học lần thứ 13 và bài trình bày của TS. tại hội thảo này.

Hội thảo quốc tế Thái học lần thứ 13 được tổ chức từ ngày 15 - 18/7/2017 tại Chiang Mai, Thái Lan do Trường đại học Chiang Mai phối hợp với Trường đại học Chulalongkorn (CU-SRI), Trường đại học Mahidol (IPSR), Trường đại học Thammasart và Trường đại học Khon Kaen (HOSO-KKU) tổ chức, dưới sự chủ trì của TS. Chayan Vaddhanaphuti - Giám đốc trung tâm Khoa học xã hội và phát triển bền vững (RCSD), Khoa Khoa học xã Hội, Đại học Chiang Mai. Chủ đề của Hội nghị lần thứ 13 này là “Thái Lan toàn cầu hóa? Tính liên kết, xung đột và câu hỏi thách đố đối với Thái học”. Đây là một diễn đàn khoa học bình đẳng để các học giả có thể trình bày những bài viết, kết quả nghiên cứu về Thái học.

Tại Hội thảo này, TS. Nguyễn Thị Thanh Bình đã trình bày bài viết “Đô thị hóa và thách thức trong chuyển đổi nông nghiệp ở một xã người Tày vùng Đông Bắc Việt Nam” (Urbanization and Agriculture Transformation Challenges in a Tay Ethnic Commune in Vietnam’s Northeast Area). Bài viết này được hình thành trên cơ sở những tư liệu điền dã từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2016 tại xã Quang Lang, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tìm hiểu tác động của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp và những thách thức đang đặt ra đối với người Tày tại địa bàn nghiên cứu.

 

Trình bày trong Hội thảo của TS. Nguyễn Thị Thanh Bình

Cũng như nhiều dân tộc khác, công cuộc Đổi mới đem lại sự thay đổi đáng kể trong đời sống kinh tế của người Tày tại Việt Nam. Từ một nền nông nghiệp tự cung tự cấp truyền thống, sau Đổi mới, đời sống của người Tày vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp nhưng tập trung nhiều hơn vào sản xuất cây hàng hóa phục vụ thị trường. Quá trình này được thúc đẩy ở khu vực ven đô, nơi chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa như xã Quang Lang, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn.

Trong phần trình bày này, TS. Nguyễn Thị Thanh Bình đã chỉ ra những biến đổi trong việc sử dụng đất đai, các nguồn vốn tài chính, con người và xã hội, hoạt động sản xuất nông nghiệp và những thách thức đối với người dân địa phương khi phải đối mặt với quá trình đô thị hóa. Những kết quả ban đầu đã chỉ ra rằng mặc dù quá trình đô thị hóa ở khu vực đồng bào Tày sinh sống diễn ra với quy mô nhỏ hơn ở các thành phố lớn vùng đồng bằng nhưng cùng với những chính sách kinh tế - xã hội sau Đổi mới đã mang đến nhiều thay đổi trong đời sống của người dân nơi đây. Người dân đã tăng cường sản xuất nông sản, đa dạng hóa sinh kế và tham gia nhiều hơn vào thị trường, các hoạt động kinh tế của các trung tâm đô thị. Tuy nhiên, trong bối cảnh các nguồn vốn tự nhiên đang dần trở nên cạn kiệt, thị trường nông sản luôn bấp bênh, trong khi vốn tài chính, vốn xã hội của đồng bào còn hạn hẹp, chỉ một số ít người Tày ở địa phương có khả năng thích ứng được với thị trường. Đa số người dân mới đang dần thích ứng và một bộ phận trong cộng đồng vẫn còn bị bỏ lại phía sau. Trong bối cảnh đó, để hỗ trợ đồng bào phát triển sản xuất nông nghiệp, các chương trình khuyến nông, khuyến lâm và vay vốn tín dụng cần được triển khai một cách thiết thực và hiệu quả hơn.

Tiếp đó, trong phần thứ hai của buổi sinh hoạt khoa học này, TS. Lê Thị Mùi đã trình bày tóm tắt đề tài luận án tiến sĩ của mình (đã được bảo vệ thành công tại Học viện Xã hội và Khoa học Chính trị thuộc trường Đại học Thượng Hải tháng 7 năm 2017) về: “Biến đổi văn hóa của học sinh dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển (Nghiên cứu tại trường THPT dân tộc nội trú tỉnh Thanh Hóa)”.

 

TS. Lê Thị Mùi đã trình bày tóm tắt đề tài luận án tiến sĩ của mình

Với đối tượng nghiên cứu là học sinh dân tộc Thái và dân tộc Mường tại trường THPT dân tộc nội trú tỉnh Thanh Hóa, luận án tập trung giải quyết các mục tiêu sau: 1. Tìm hiểu thực trạng về sự biến đổi văn hóa của học sinh dân tộc Thái, Mường ở địa bàn nghiên cứu; 2. Xem xét ảnh hưởng của sự biến đổi văn hóa của học sinh dân tộc Thái, Mường đối với văn hóa tộc người và sự phát triển của giáo dục; 3. Đưa ra một số vấn đề cần giải quyết nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa, đồng thời đáp ứng hiệu quả hơn trong công tác quản lý giáo dục ở Trường Phổ thông Dân tộc nội trú hiện nay. Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án được kết cấu thành 6 chương: Chương 1: Những tiền đề lý thuyết và thực tiễn; Chương 2: Tổng quan về địa bàn nghiên cứu;  Chương 3: Thực trạng biến đổi văn hóa; Chương 4: Xu hướng biến đổi văn hóa; Chương 5: Các yếu tố tác động đến biến đổi văn hóa; Chương 6: Những vấn đề đặt ra, kiến nghị và giải pháp.

Buổi sinh hoạt khoa học đã diễn ra hết sức sôi nổi với sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu Viện Dân tộc học. Nhiều ý kiến đóng góp rất có giá trị đối với các tác giả trong việc bổ sung, hoàn thiện để xuất bản các nghiên cứu và đề tài luận án trên.

 

Một số hình ảnh trong buổi Hội thảo

 

 

 

 

 

 

 

 


Lê Nguyễn


Các tin đã đưa ngày: